Deneme Süresi Kaç Ay? Uzatma, Fesih ve Tazminat Kuralları

Deneme süresi, tarafların birbirini tanıması için sözleşmeye konulan özel bir dönemdir. Süresi ve sonuçları kanunla sınırlanmıştır.

Azami süre: 2 ay, TİS ile 4 ay

4857 sayılı İş Kanunu m.15'e göre deneme süresi en çok iki aydır. Ancak toplu iş sözleşmesi ile bu süre dört aya kadar uzatılabilir.

İki önemli ayrıntı:

• Deneme süresi sözleşmede yazılı olmalıdır. Yazılı değilse deneme süresi yok sayılır.
• Süre uzatılamaz. "Bir ay daha bakalım" denilerek fiilen uzatılan süre, kanunî sonuç doğurmaz; o dönemde yapılan fesih normal fesih hükümlerine tabi olur.

Deneme süresinde fesih

Deneme süresi içinde taraflardan her biri, bildirim süresine gerek olmaksızın ve tazminatsız sözleşmeyi feshedebilir.

Bu şu demek:

• İhbar tazminatı doğmaz — bildirim süresi beklenmez.
• Kıdem tazminatı doğmaz — zaten bir yıllık kıdem şartı sağlanmamıştır.
• İşe iade davası açılamaz — iş güvencesi hükümleri uygulanmaz.

Ancak çalışılan günlerin ücreti ve varsa fazla mesai alacakları ödenir. "Deneme süresindeydi, hakkı yok" yaklaşımı hatalıdır.

Kıdem süresine sayılır mı?

Evet. Deneme süresi, çalışanın kıdemine dahildir. İşçi deneme süresinden sonra çalışmaya devam ederse, kıdem hesabı işe giriş tarihinden başlar.

Sağlık raporu ve deneme süresi

Deneme süresi içinde raporlu geçen günler süreyi durdurmaz; süre takvim üzerinden işler.

Deneme süresi değerlendirmesi neden önemli?

Kanun deneme süresinde fesih için gerekçe aramaz, ancak pratikte:

• Değerlendirme yapılmadan verilen kararlar keyfî görünür, ekip içinde güven sorunu yaratır.
• Yazılı değerlendirme, ileride açılacak bir davada işverenin iyi niyetini gösterir.
• En önemlisi: sistematik değerlendirme yapan işletmeler doğru işe alım oranını artırır.

Worklas'ta nasıl çalışıyor?

Deneme süresi takibi kıdeme göre takvimle yönetilir. "İşe girişten 2 ay sonrasına 7 gün kala A formu, 4. ayda B formu" gibi kurallar tanımlarsınız; sistem formu belirlenen gün ve saatte ilgili yöneticiye kendiliğinden atar, bildirim gönderir.

Yönetici formu telefonundan doldurur (1-5 yıldız + karar), sonuç çalışanın performans kaydına işlenir. Fesih kararı çıkarsa çıkış süreci aynı ekrandan başlatılabilir; SGK çıkış kodu ve kolluk bildirimi de akışa dahildir.